Beleidsplan Toonkunst Gouda, 22 februari 2017

Inleiding

Het bestuur van Toonkunst Gouda heeft zich tot doel gesteld de ontwikkelingen in een toekomstvisie voor het koor te beschrijven, om daarmee gericht verder te kunnen werken aan de toekomst van Toonkunst Gouda.
In de bestuursvergadering van 8 mei 2013 zijn de toekomstvisie en het beleidsplan geactualiseerd. In de bestuursvergadering van 22 februari 2017 vond wederom een actualisatie plaats. Het plan is in de Algemene Ledenvergadering van 18 april 2017 door de leden goedgekeurd.

Visie en doelstelling

Toonkunst Gouda wil als lid van de Vereniging Toonkunst Nederland de toonkunst in het gebied Gouda en omstreken bevorderen en daartoe een koor zijn in voortdurende ontwikkeling naar hoge kwaliteit van koorzang met een breed repertoire.
De vereniging stelt zich ten doel de toonkunst in het algemeen, maar in het bijzonder de zangkunst te bevorderen, alles ten behoeve van het algemene nut. Zij streeft daarbij naar een zo hoog mogelijk niveau van muziekkeuze en uitvoering dat publiek, geldgevers en leden kan blijven boeien en aantrekken.

De vereniging wil haar doel bereiken door de volgende activiteiten:
* theoretische en praktische muzikale vorming voor de leden en eventuele projectleden, door middel van repetities;
* het openbaar uitvoeren van muziekwerken met of zonder instrumentale begeleiding en/of medewerking van solisten;
* het houden van bijeenkomsten en organiseren van cursussen;
* het steunen van activiteiten buiten de vereniging die bevorderlijk zijn voor het doel van de vereniging.

Voor het uitvoeren van bovenstaande activiteiten maakt de vereniging gebruik van een meerjarige cyclus, waarin die activiteiten steeds nader worden uitgewerkt op basis van doelstellingen, hoofdzakelijk in de vorm van concerten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een concertdraaiboek waarin alle noodzakelijke handelingen om die doelstellingen te bereiken, zijn vastgelegd. Waar mogelijk wordt daarbij samengewerkt met andere koorverenigingen, met orkesten, en met solisten.
De leden vormen de kern van de vereniging. Zij worden zo veel mogelijk betrokken bij de visieontwikkeling en de planning, voorbereiding en uitvoering van activiteiten die moeten leiden tot de realisatie van de doelstellingen.
De vereniging vormt een nadrukkelijk onderdeel van de Goudse samenleving en wil er middenin staan. Daarvoor worden systematisch PR-activiteiten ontwikkeld en uitgevoerd en zijn er regelmatige contacten met de lokale overheid, culturele instanties en de media. Over de planning van concerten vindt geregeld regionale afstemming plaats.

Voorwaarden

Om de ambitieuze doelstelling te kunnen halen zal aan een aantal randvoorwaarden voldaan moeten worden op de volgende terreinen:
A. Artistiek beleid
B. Muzikale kwaliteit
C. Toelatingsbeleid nieuwe leden en stemtesten
D. Cultuuraspecten
E. Public relations
F. Financiën
Veel van de ontwikkelingen op deze terreinen zijn al in gang gezet. Op deze punten streeft het bestuur naar bestendiging. Nieuwe ontwikkelingen zullen gefaseerd ingevoerd moeten worden.

A. Artistiek beleid

A.a. Huidige situatie
Dirigent en muziekcommissie werken samen voorstellen voor concerten uit, waarna het bestuur beslist over het uiteindelijke repertoire. Ook leden doen soms suggesties voor een repertoire.
De dirigent wil bij voorkeur met professionele orkesten werken.

A.b. Analyse
Het blijft lastig een repertoire te kiezen dat enerzijds qua niveau door het koor bereikt kan worden en uitdaging biedt en anderzijds voldoende inkomsten genereert (publiekstrekkers). Bovendien kunnen wensen en middelen, met name financiële, met elkaar op gespannen voet staan.

A.c. Doelstelling
Onderscheidende concerten leveren de komende jaren veel publiek en daarmee voldoende inkomsten op. Bij voorkeur met professionele orkesten en solisten, maar soms kan gekozen worden voor hoogwaardige amateurbezetting van orkest/solisten, op voorwaarde dat het niet ten koste gaat van de kwaliteit van de uitvoeringen van Toonkunst Gouda.

A.d. Acties
Kunstvormen als dans, beeldende kunst, poëzie etc. combineren met een concert zijn vernieuwend en dus aantrekkelijk voor publiek en subsidieverstrekkers. Muziekcommissie en dirigent en bestuur zullen in goede samenspraak de mogelijkheden bekijken.
Met het betrekken van jongeren (basisschoolleerlingen, kinderkoren van de muziekschool, CKV-leerlingen en/of Conservatoriumstudenten) bij concerten is Toonkunst Gouda educatief bezig en dat wordt gewaardeerd door publiek en subsidiegevers. De pilot met CKV-leerlingen krijgt een vervolg.
Afstemming met koren in Gouda en omstreken voorkomt programmering die te dicht op elkaar zit en/of dubbeling.
Goede amateurorkesten, jonge studerende of net afgestudeerde solisten en/of kleinere orkestbezettingen houden de kosten beheersbaar. Het bestuur gaat hiernaar op zoek in nauw overleg met de dirigent. Een gesprek hierover met de dirigent zal na het jubileumconcert van 2018 plaatsvinden.
Het is goed voor Toonkunst Gouda om af en toe met een uitvoering buiten het traditionele repertoire te komen en bijvoorbeeld uitdagend niet-Westers repertoire of eigentijdse muziek te (leren) zingen, met dien verstande dat voor een concert gebruik wordt gemaakt van de sandwichvorm (met in ieder geval aan het begin en het eind van het concert een toegankelijk werk).
In het jubileumjaar 2018, bij het honderdjarig bestaan, wordt groots uitgepakt en hoeft er niet per se kostendekkend gewerkt te worden.

B. Muzikale kwaliteit

B.a. Huidige situatie
Bij het realiseren van haar doel maakt de vereniging gebruik van een systeem waarin de koorkwaliteit voortdurend wordt bewaakt, verbeterd en geborgd.
Onderdelen van dat systeem zijn een toelatingsregeling met toetsingscriteria voor de zangstemmen, een schema voor periodieke stemtesten, een verzuimregeling, een regeling voor het toelaten van gast- en projectzangers en een stimuleringsregeling voor koorscholing.

B.b. Analyse
De in het huishoudelijk reglement voorgeschreven stemtestcyclus van 3 jaar wordt structureel gehandhaafd.
Er wordt altijd gebruik gemaakt van een professionele begeleider/koorrepetitor die ook dirigentenkwaliteit heeft.

B.c. Doelstelling 
Het bestuur kiest voor doorgaan op de huidige weg: uitdagende stukken, het uitvoeren van twee concerten per jaar en het nastreven van hoge kwaliteit.

B.d. Actie 
In het kader van het nastreven van hoge kwaliteit worden navolgende activiteiten ontplooid:

1. verbetering van de vocale techniek door:
* regelmatige aandacht voor stemvorming, waarbij alle stemgroepen aan bod komen;
* extra stemvorming voor de stemgroepen specifiek gericht op een te ontwikkelen aspect, bijvoorbeeld voorafgaand aan een concert;
* koordag of koorweekend, waarbij in het programma ruimte voor stemvorming of andere ontwikkeling (bijvoorbeeld drama) wordt ingebouwd. Deze dag ruim van te voren aankondigen en in de verzuimregeling meetellen.

2. verbetering muzikale vaardigheden door:
* series solfègelessen voor de koorleden te organiseren;
* thuisstudie te stimuleren, door de leden bijtijds oefen-CD’s en/of midi’s aan te bieden van goede kwaliteit (en laag geprijsd) en te zorgen voor repetitieschema’s;
* stimuleren aanwezigheid van alle koorleden bij de repetities, o.a. door een duidelijke verzuimregeling en die consequent te hanteren. Leden die veel verzuimen worden daarop aangesproken;
* individuele scholing; dit kan niet collectief worden georganiseerd, maar wel aangemoedigd;
* incidenteel extra persoonlijke aandacht door in kleine groepjes voorafgaand aan een repetitie met de dirigent en/of repetitor te oefenen.

3. betrokkenheid bij de uit te voeren werken door:
* achtergrondinformatie bij de uit te voeren muziek en een vertaling, om de leden en publiek extra te enthousiasmeren.

C. Toelatingsbeleid nieuwe leden en stemtesten

De samenstelling van het koor is optimaal bij een verdeling van:
* 40 sopranen
* 40 alten
* 25 tenoren
* 25 bassen.

Voor het behoud en de ontwikkeling van de kwaliteit van het koor is de kwaliteit van de individuele vaardigheden bepalend. De kwaliteit van stem, solfège en noten lezen wordt op twee momenten getest:
* bij toetreden tot het koor,
* bij de 3-jaarlijkse stemtesten.

Van nieuwe leden wordt verwacht dat zij aan de kwaliteit bijdragen; toenemende kwaliteit van nieuwe leden bevordert de kwaliteit van het koor als geheel.
Bij de toelating is leeftijd niet per definitie bepalend, kwaliteit staat voorop. De voorkeur gaat echter wel uit naar jongere nieuwe leden, omdat de gemiddelde leeftijd in het koor vrij hoog is. Belangrijk is dat ook de zittende leden investeren in kwaliteitsontwikkeling.

D. Cultuuraspecten

Een belangrijke voorwaarde voor het realiseren van de doelstelling op het gebied van kwaliteit is de koorcultuur. Leden moeten het bij Toonkunst Gouda naar hun zin hebben; sociale aspecten dragen ook bij aan het realiseren van kwaliteitsdoelstellingen. De sociale cultuur van het koor heeft o.a. de volgende kenmerken:
* toegankelijk voor externe contacten, zoals potentiële leden, publieke of andere organisaties, die voor het koor van wezenlijk belang zijn en begunstigers waaronder sponsors, adverteerders en vrienden;
* grote mate van betrokkenheid van de koorleden bij het reilen en zeilen van het koor;
* goede onderlinge contacten tussen leden, bestuur en dirigent.

Activiteiten om de goede sfeer vast te houden en te stimuleren zijn:
* goed opvangen van aspirant leden door koorvertegenwoordigers, nieuwe leden snel en doelmatig introduceren en begeleiden, door ze aan een ander koorlid te koppelen;
* door informatie te verstrekken over koorregels en zangkwaliteit, over de website, door een interview in Toonzetting en vermelding in het smoelenboek;
* zoveel mogelijk leden inschakelen bij de verschillende activiteiten;
* gebruik maken van de website als snelle informatiedrager voor de koorleden.

E. Public Relations (PR)

Toonkunst Gouda is gebaat bij het maken en onderhouden van contacten met diverse publieksgroepen, zoals de concertbezoekers, vrienden, sponsors, adverteerders, media, gemeentelijke en regionale instellingen voor subsidie en regelgeving en instellingen op het gebied van muziek.
Goede communicatie en intensiveren van persoonlijke contacten met deze groeperingen is van wezenlijk belang voor het bereiken van de doelstellingen en het voortbestaan van Toonkunst Gouda.
Voorstellen om de banden te behouden en te versterken zijn:
* openbare repetities;
* betrekken van jongeren en specifieke doelgroepen bij concerten;
* variatie in programmering en concertzalen; niet alleen de Sint-Janskerk, maar ook op andere locaties in Gouda en omstreken;
* de media stimuleren om te berichten over alle activiteiten van het koor;
* initiëren van interviews met dirigent voor een concert;
* aanbieden van folders over Toonkunst Gouda en het werven van nieuwe leden bij de concerten.
Huisstijlaspecten
Het bestuur heeft gekozen voor een vast ontwerp voor de posters, flyers, de folder en het programmaboekje, dat steeds wordt aangepast aan de programmering.
De naam Toonkunst Gouda zal steeds consequent als naam van ons koor worden gebruikt en lettertype en positionering van tekst (affiches/briefpapier) blijven onveranderd.

F. Financiën

F.a. Huidige situatie
Voor het bereiken van haar doel kan de vereniging over de volgende geldmiddelen beschikken:
* het vermogen van de vereniging;
* contributies van de leden;
* subsidies en schenkingen via sponsoring, giften, donaties en legaten;
* rente van bank- en girorekeningen;
* periodieke geldelijke bijdragen van derden;
* inkomsten van concerten.
Het geldelijke vermogen van de vereniging berust bij de bank, behoudens voor zover kasgelden zijn vereist. Het vermogen van de vereniging wordt besteed aan het realiseren van concerten, het organiseren van de daarvoor noodzakelijke repetities en het in stand houden van de vereniging. De honoraria voor dirigent en pianist en de kosten voor solisten, orkesten en zaalhuur zijn daarbij de voornaamste kostenposten. 
Toonkunst Gouda is op dit moment een financieel gezonde vereniging. 


F.b. Analyse
De opbrengsten via sponsoren en subsidies lopen terug.
Sponsorrichtlijnen zijn niet duidelijk.
De toegangsprijzen dekken de kosten niet.
De gewenste kwaliteit van de concerten valt niet te realiseren zonder externe financiële steun.

F.c. Doelstelling
Toonkunst Gouda blijft financieel gezond.

F.d. Acties
Concerten die verliesgevend zijn worden afgewisseld door kostendekkende of mogelijk zelfs winstgevende concerten.
De muziekcommissie krijgt per concert voorafgaand aan de planning een budget, dat bewaakt dient te worden.
Concertprogrammering wordt waar mogelijk afgestemd op subsidie-eisen. Kwaliteit staat voorop.